καταστροφή να γίνει η ευκαιρία για να μπουν οι βάσεις μιας άλλης ανάπτυξης, όχι αυτής της άναρχης από το ‘50 έως σήμερα, λέει στο Liberal ο καθηγητής αντισεισμικών κατασκευών Π. Καρύδης. 

Η αναγέννηση της Θεσσαλίας από τις στάχτες της, πρέπει όπως λέει, να γίνει με ένα νέο μοντέλο μακριά από τα λάθη του παρελθόντος, μιλά για τον «πολεοδομικό αναδασμό», εξηγεί γιατί είναι πεταμένα χρήματα να δαπανήσουμε ενισχύσεις για επισκευές στα χιλιάδες μισοβυθισμένα σπίτια, ενώ περιγράφει το μεγάλο στοίχημα ανοικοδόμησης των υποδομών.

Συνέντευξη στον Γιώργο Φιντικάκη

Τι κινδύνους εγκυμονεί η επόμενη μέρα για τα σπίτια και τις υποδομές της Θεσσαλίας που επλήγησαν από την πλημμύρα της Θεσσαλίας κε. καθηγητά;

Οι κίνδυνοι εντοπίζονται στις αφανείς ζημιές, στις δυσδιάκριτες, σε αυτές που δεν φαίνονται με την πρώτη ματιά και οφείλονται στην υποσκαφή των θεμελίων. Συχνά, όταν το έδαφος υποχωρεί κάτω από τα θεμέλια ενός κτιρίου, το πρόβλημα δεν παρατηρείται άμεσα και στην ανοδομή.

Αυτό δεν σημαίνει πως δεν θα εμφανιστεί κάποια στιγμή στο μέλλον, μετά από μήνες ή χρόνια. Και χωρίς προειδοποίηση ή προφανή αιτία, όπως ένας σεισμός ή μια νεροποντή, ενώ θα έχουμε δαπανήσει σημαντικά κονδύλια για την επισκευή του, το κτίριο θα καταρρεύσει, αφού θα έχει υποχωρήσει κι άλλο το έδαφος, δηλαδή θα έχει αφαιρεθεί η στήριξη του τοίχου ή της κολώνας.

Είναι δυνατό κατά τις αυτοψίες στον θεσσαλικό κάμπο να εντοπιστούν τέτοια κτίρια με αφανείς ζημιές;

Τόσο στα θαμμένα κάτω από τη λάσπη, όσο και στα άλλα, θα χρειαστεί να γίνει εκσκαφή γύρω από το κτίριο, ώστε ο μηχανικός να δει τι συνθήκες επικρατούν στη θεμελίωση. Και κατά πόσο το έδαφος συνεχίζει να στηρίζει το κτίριο ή διάβρωση. Είναι μια πάρα πολύ δύσκολη, δαπανηρή και χρονοβόρα διαδικασία. Δώρον – άδωρον επί της ουσίας. Ειδικά για τα μισοβυθισμένα στο νερό και τη λάσπη ακίνητα δεν χρειάζονται ούτε επισκευές, ούτε έλεγχοι. Το λέω ωμά. Τα κτίρια αυτά πρέπει να εγκαταλειφθούν. Και στην περίπτωση αυτή, πρέπει να εφαρμοστεί ο «πολεοδομικός αναδασμός». Η ανταλλαγή του ακινήτου με ένα άλλο, ίσης αξίας, σε γειτνιάζουσα περιοχή, με δαπάνες του κράτους.

Αντέχει το κράτος ένα τόσο δαπανηρό μοντέλο;

Το μοντέλο δεν είναι καθόλου δαπανηρό. Ίσως να αποδειχθεί και χαμηλότερου κόστους από τις αποζημιώσεις που θα καταβάλει το κράτος. Το κράτος θα κληθεί να καταβάλει κατ’ ελάχιστον 1.000 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο για περιπτώσεις ολικής καταστροφής. Τόσο εισπράττουν ως αποζημίωση οι ιδιοκτήτες ακινήτων που υπέστησαν απόλυτη ζημιά από τις πυρκαγιές.

Ανάλογη θα είναι και η αποζημίωση για τις πλημμύρες. Το κόστος εγκατάστασης ανά τετραγωνικό μέτρο των ανθρώπων αυτών σε ένα τριώροφο, για παράδειγμα κτίριο, είναι πολύ χαμηλότερο από το να κατασκευάσουμε ανεξάρτητα σπίτια, αφού εξοικονομούμε τη δαπάνη για τα θεμέλια.  Αναφέρομαι πάντα στα μισοθαμμένα κτίρια, με σοβαρά στατικά προβλήματα, τα οποία επαναλαμβάνω θα πρέπει να θεωρηθούν ολική απώλεια.

Τι άλλο πρόβλημα θα εμφανιστεί κατά τη διαδικασία ανοικοδόμησης των κατεστραμμένων περιοχών;

Ένα άλλο στοιχείο είναι ότι η πλειονότητα των κτιρίων στα χωριά και τους μικρούς οικισμούς της Θεσσαλίας, πέραν εκείνων από μπετόν, είναι κατασκευασμένα με ωμοπλινθοδομή – αυτά έχουν καταστραφεί πλήρως – και με λιθοδομή. Η λάσπη που συνδέει τις πέτρες είναι από άργιλο, η οποία όταν είναι στεγνή αποτελεί ένα καλό συνδετικό υλικό και προστατεύει από σεισμό, καθώς απορροφά τις δονήσεις. Όταν όμως βραχεί, τότε από συνδετικό υλικό γίνεται ολισθηρό. Και τέλος, για να ξεραθεί, να στεγνώσει η άργιλος, χρειάζεται πάρα πολύ χρόνο..

Φωτ.: Eurokinissi / Γιώργος Κονταρίνης

Έστω πάλι ότι επιχειρούμε να ξεμπαζώσουμε την λάσπη, όπως σκέφτονται να κάνουν πολλοί. Εφόσον, τα καταφέρουμε, θα πρέπει να δεχθούμε τη νέα στάθμη που μας έχει υποβάλει η φύση, καθώς σκάβοντας για να ελεγχθούν τα θεμέλια, το σπίτι από το ισόγειο, θα καταστεί υπόγειο. Στην πρώτη βροχή, θα πλημμυρίσει, αφού το έδαφος θα βρίσκεται ένα με δύο μέτρα υψηλότερα.

Επομένως, κάθε προσπάθεια τοπικής επισκευής και διάσωσης του βυθισμένου στην λάσπη, σπιτιού, είναι λάθος. Δεν έχει κανένα νόημα να ρίξουμε κεφάλαια για ελέγχους στατικότητας και για επισκευές των χιλιάδων αυτών κτιρίων. Εκτιμώ ότι στην κατηγορία αυτή θα βρεθούν πολλές χιλιάδες κτίρια. Από liberal.gr